sarah

Vier jaar terug fietsten Jeroen en ik door de Nieuwendammerdijk, een heel pittoresk oud straatje in Amsterdam-Noord. De zon scheen, houten huisjes, alles groeide en bloeide, er vlogen vlinders, kinderen dartelden lachend achter elkaar aan, iedereen die er woonde was altijd intens gelukkig. Er stond een huis te koop. Op een snoezig bruggetje tuurden Jeroen en ik naar Funda op zijn telefoon. De prijs was haalbaar. Onze harten begonnen sneller te bonzen.

Tuurlijk, er moest flink gerenoveerd worden, maar dat kan je ook in fases doen. Hoe erg kan het zijn?

Een week later stonden we met twintig andere geïnteresseerden in het huis. Het was donker, de muren waren van bordkarton, de vloeren waren schots en scheef, de badkamer was een klein douchehok. Het begon tot mij door te dringen wat flink renoveren inhoudt.

De vele geïnteresseerden schuifelden vertwijfeld door het huis. Een stoere Amsterdamse aannemer vertelde me dat je hier voor minstens een ton in moest steken. Ik knikte met m mee alsof ik iets van verbouwen wist. Ze gingen het huis bij inschrijving verkopen, wat de prijs flink kan opdrijven. Alle geïnteresseerden doen dan tegelijk een bod, waarna het huis aan de hoogste bieder verkocht wordt.

Wijselijk lieten wij dit risicovolle avontuur aan ons voorbij gaan. Een jaar later betrokken we een geheel gerenoveerd appartement. ‘s Avonds tik ik intens gelukkig de verwarming naar 20° op een waterpas vloer.

Wij leven in een land met knalgele-en-blauwe treinen, gele nummerborden, blauwe bewegwijzering en oranje voetballers. Weet je nog de guldenbriefjes? Blauw tientje, rozerood 25, geel 50, bruingoud 100, paars 250. Geen ander Europees land had zulk vrolijk geld.

Bij terugkomst van vakantie in het buitenland, valt het LEGOgehalte van Nederland me op. Knalkleuren en hekjes. Ik word er blij van.

Gevestigde belangen

Tot mijn frustratie gaan de gevestigde belangen al een decennium niet op de schop. Waar crises andere landen tot hervormingen dwingen, blijven achtereenvolgende regeringen in Nederland krampachtig vasthouden aan regelingen die een hypotheek leggen op de toekomst. De jongere generatie draait voor deze lafheid op. De jongeren draaien op voor de inflexibiliteit van de arbeidsmarkt en van de huizenmarkt. Oudgedienden zijn zo duur om te ontslaan dat werkgevers zich wel twee keer achter het oor krabben om nieuwe vaste contracten uit te delen. De roep om beperking van de hypotheekrenteaftrek is steeds consistenter, luider en eendrachtiger. Economen en zelfs belangenorganisaties van de sector zien dat de stagnatie op de huizenmarkt geen belang heeft bij verder uitstel van deze onvermijdelijk geworden ingreep. De meerderheid van de Nederlanders zien inmiddels in dat in deze kwestie uitstel niet meer zal leiden tot afstel. Laten we deze bitter pil sooner rather than later slikken.

Daarnaast is jaren achtereen bezuinigd op onderwijs. Studenten nemen massaal een bijbaan om normaal te kunnen leven. De tijd die ze zouden moeten besteden aan hun studie weggegooid in het callcenter. Ze halen desondanks hun papiertje door hard te werken, maar helaas vaak ook omdat het niveau van sommige onderwijsinstellingen een dieptepunt heeft bereikt. Kwantiteit boven kwaliteit. Eenmaal op de arbeidsmarkt blijken hun vaardigheden onvoldoende. Basisscholen kampen met ongezonde, verouderde gebouwen. Middelbare scholen hebben moeite geschoold personeel te vinden. En steeds vindt kabinet na kabinet het nodig te bezuinigen in deze sector. Zijn we daar beter van geworden? Nee, natuurlijk niet. In dit nrc-artikel uit 2011 staat: “De kwaliteit van het Nederlandse basis- en voortgezet onderwijs daalt al jaren. Nederland staat volgens gezaghebbende lijst Programme for International Student Assessment (PISA) op geen enkel terrein meer in de top tien. In 2009 stond Nederland nog op de tiende plaats.”

De macht van het getal

In Nederland vormen de babyboomers een groot cohort:

De dikke bult in de bevolkingspyramide zijn mensen geboren tussen 1947 en 1971. Zij zijn nu 41 tot 65 jaar oud. Volgens de CBS bevolkingscijfers uit 2011 vormen zij al bijna de helft van het electoraat en ruim de meerderheid samen met 65+:

• Cohort geboren tot en met 1946 20%
• Cohort geboren tussen 1947 en 1971 45%
• Cohort geboren tussen 1972 en 1993 35%

Hoe stemmen zij? Dat is niet helemaal goed vast te stellen, omdat CBS de leeftijdscategorieën per tien jaar heeft vastgelegd. Het volgende diagram toont de leeftijdsverdeling per partij voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2010:

Duidelijk is dat partijen die de hypotheekrenteaftrek (CDA) of het ontslagrecht (PvdA, SP) niet willen veranderen een relatief grotere aanhang bij ouderen hebben. Het CDA heeft wat betreft de hypotheekrenteaftrek inmiddels een ander standpunt ingenomen, maar wat dat precies inhoudt, zullen we waarschijnlijk pas bij de volgende verkiezingen ontdekken. Het valt me trouwens ook op dat er grote verschillen zijn tussen 18-25 en 25-35, bijvoorbeeld bij VVD en PVV.

G500

Eindelijk is er een levensvatbaar initiatief dat het gebrek aan vooruitgang op deze punten gaat aanpakken. Eindelijk heeft iemand een slim idee bedacht om verandering teweeg te brengen. Het slimme idee houdt in: maak 500 jongeren (<35 jaar) lid van de partijen die in ons coalitieland altijd aan tafel belanden: CDA, PvdA en VVD, agendeer de gevestigde belangen en forceer standpuntwijzigingen door de macht van het getal 500. Op congressen verschijnen namelijk niet alle tienduizenden leden, maar slechts zo’n 750 tot 1250.

Ik ben vandaag lid geworden en hoop dat we een doorbraak kunnen forceren!

Toen ik acht was, gingen wij op vakantie naar Hongarije. Want daar was het lekker goedkoop en konden we vaak uit eten. Alle restaurants in het toen communistische Hongarije serveerden alleen maar schnitzel, friet, paprika en goulash. Ik vond dat heerlijk. Kinderen houden van herhaling. Het toetje was een bord ananasschijfjes uit blik. Dat was steeds een teleurstelling. Ondanks het deprimerende voedsel en de chagrijnige bediening, gaf mijn vader altijd een fikse fooi. Hij was aan het eind van de maaltijd namelijk gezellig beschonken en dan werd ie gul.

Op één zo’n avond had het restaurant iets meer te bieden. Er speelde een zigeunertrio. Mijn vader vond t prachtig. Onder protest van mijn moeder (die de opdringerigheid van het groepje niet kon waarderen), gaf papa hen steeds geld. Ik vond het hele mooie muziek. Vanaf die avond wilde ik ook viool spelen.

Ik mocht op vioolles. De leraar woonde in een groot vrijstaand huis met een serre. (Veel later hoorde ik dat niet hij maar zij geld had, maar lang heb ik gedacht dat vioolleraren goed verdienen.) De leraar was een buitengewoon sympathieke man die goed les gaf met veel humor. Viool leren spelen is moeilijk. In het begin moest ik alleen de losse snaren leren strijken. Pas toen ik dat goed kon, mocht ik mn vingers op de snaar zetten. Dat betekent dat ik een half jaar lang slechts vier noten heb gespeeld. Dat is best lang als je acht jaar oud bent.

Het eerste liedje dat ik met vingers mocht spelen, was “Altijd is Kortjakje ziek”. Trots als een pauw was ik en ik deed erg mn best om het goed te spelen. Het heeft veel indruk gemaakt, want nu nog als ik dat simpele deuntje speel, komt dat voldane gevoel weer naar boven.

In de puberteit kapte ik met de lessen. Ik had er geen zin meer in en de vioolleraar met zn flauwe grappen hing me ook de keel uit. Op de middelbare school heb ik nog een paar jaar met het schoolorkest meegedaan, maar daarna heb ik tien jaar lang nauwelijks gespeeld.

Tot ik een paar jaar geleden weer begon bij een lokaal amateurorkest. Het is heerlijk om te doen. Ik ben heel blij dat ik viool heb leren spelen. Te danken aan een opdringerige zigeunerviolist in Hongarije.

Paulien Cornelisse heeft weer een boekje gebundelde columns uitgebracht. Ik lees vrij trouw haar wekelijkse taalcolumn in nrc.next. Altijd raak! Ik heb nog wel een paar goede suggesties:

• HR manager tegen een medewerker
  

  Joh, als je meteen die halve dag erbij pakt, dan maak je het jezelf straks gewoon veel makkelijker.

  Het gaat me om dat amicale joh. Dit moet een vertrouwelijke sfeer wekken. Dat het voorgestelde heel vanzelfsprekend is en eigenlijk, joh, in het eigenbelang van de medewerker.

• Biologische metaforen in managementkringen (deze is al een paar jaar oud)
  

  Dat zit in het DNA van dit bedrijf.

  Dat moet tot in de haarvaten van de afdeling doordringen.

• Eentje uit Amerika die ik vanuit bedrijven en vanuit de politiek opvang
  

  Moving forward we need to improve our focus on the go-to-market strategy.

  Het is een eufemisme voor: vanaf nu gaan we (= moeten jullie) het anders doen. Met moving forward klinkt het optimistischer en liever.

• Mooiboy
  Dit is een mooie jonge knul met grote ogen, tandpasta-glimlach, geen/weinig gezichts- of lichaamsbeharing en een lekker lijf dat hij het liefst middels een shirt met diepe V-hals toont.
• Cheers in plaats van proost
  Champagne heet dan ook vaak bubbels en deze mensen willen ook nog wel eens dingen chill vinden.

Ik stond achter in de zaal. Omdat ik alleen stond, stond ik extra rechtop en met opgeheven hoofd (kijk mij eens ontzettend onbang hier alleen staan, echt waar, echt!). Links achter mij zat een man. Hij stond op om een drankje te halen en drukte toen totaal onnodig (want er was genoeg ruimte) zijn lichaam van achter tegen mij aan. Ik vond dat niet vervelend. Als ik echt alleen was geweest, was ik er misschien op ingegaan. Toen hij terugliep, liep hij uiteraard vóór mij langs, zodat hij mij een korte nadrukkelijke blik kon toewerpen. Hij dacht dat ik beschikbaar was. Als hij dat kan denken, kan ik dat ook denken. Denken is vrij.

Even later liep ik naar Jeroen en legde mijn arm om zijn schouder. Met dit gebaar doorbrak ik het idee dat ik beschikbaar ben. Bij mezelf en misschien ook bij de ander. Het is meer een fantasie dan een idee. Een fantasie die me trouwens nooit doet vergeten dat ik gelukkig ben met mijn man.

Ik heb een digitale muziekcollectie*. Laatst kocht ik een externe harde schijf, waarmee ik die collectie handig op één plek kan bewaren. Heerlijk! Een leuk projectje om thuis alle muziek van verschillende plekken bij elkaar te zoeken en dan op een overzichtelijke manier op te bergen. Voor mijn geestesoog verscheen een net lijstje mappen met genres met daarin de liedjes per artiest en CD.

Tot zover de fantasie. Muziekgenres Zijn Niet Overzichtelijk. Het is een moeras waarin je onherroepelijk vast komt te zitten. Er zijn namelijk nogal veel muziekgenres (zie Wikipedia), met nogal veel elkaar half overlappende subgenres. Ook vallen de liedjes op één CD soms uiteen in meerdere stijlen. Je vraagt je af waar je in hemelsnaam aan begonnen bent als je voor één liedje moet gaan bepalen of industrial (een combinatie van rock en techno) onder rock of electronic valt. Je moet kiezen!

Ik geef toe dat het een beetje uit de hand liep met de muziekgenres. Muziekgenres hangen associatief met elkaar samen en rigide mappenstructuren kunnen dit niet vatten. Deze conclusie moet ik trekken. Toch is het wel gelukt een lijst mappen te maken. Ook al bevatten sommige mappen maar één liedje…

* Al mijn CD’s op FLAC formaat geript, plus wat je her en der digitaal opduikelt.

De meeste mensen kunnen gemakkelijk van zichzelf zeggen of ze links of rechts zijn. Ik heb een idee hoe je dit gevoel kunt formaliseren en visualiseren. Het idee is nog in ontwikkeling en misschien heeft iemand het al eens eerder bedacht, maar het komt hier op neer. Als je een politieke ideologie positioneert op een economisch spectrum en een cultureel spectrum, kun je daar een lijn doorheen trekken die volgens mij vrij nauwkeurig aangeeft of de ideologie door de meesten als links of als rechts zou worden aangeduid.

Beide spectra lopen van gericht op de gemeenschap naar gericht op het individu. Op het economische spectrum is dit gemakkelijk te vertalen naar inkomensnivellering (gericht op gemeenschap) en inkomensspreiding (gericht op individu). Links wil inkomensnivellering door een progressieve belastingheffing (rijken betalen meer) en veel subsidieregelingen. Rechts wil juist minder inkomensafhankelijke belastingen en subsidies.

Het culturele spectrum is minder eenduidig, want het omvat verschillende onderwerpen. Per onderwerp kan een ideologie zich meer op gemeenschappelijke waarden of meer op individuele vrijheid richten. Twee ideologieën die hetzelfde ‘scoren’ op het culturele spectrum kunnen daardoor toch heel uiteenlopend zijn, bijvoorbeeld een nationalistische partij en een orthodox christelijke partij.

Politieke ideologieën op een economisch en cultureel spectrum. De lijn geeft de verdeling in links (donkerrood) en rechts (donkerblauw) aan.

Ik ben al een paar maanden niet helemaal fit, vanwege de ziekte van Pfeiffer. Vervelend, maar het levert ook allerlei nieuwe gewaarwordingen op. Door de lichamelijke zwakte vlammen emoties nu veel heviger in mij op. Een paar weken terug stond ik in het café van de schouwburg te wachten op een vriend. We hadden een half uur voor de voorstelling afgesproken om bij te kletsen, maar hij kwam door pech pas vlak voor aanvang. Ik stond dus alleen aan de bar.

Normaal geeft dat een lichte spanning die ik wel lekker vind. Nu was het anders. Mijn hart ging tekeer. De gedachte “wat sta ik er idioot bij; waar laat ik mijn handen?” nam de overhand. Ik moest daar dan wel weer om lachen dat ik dacht, maar daar schaamde ik me vervolgens ook weer over. Uiteindelijk ben ik in een onopvallend hoekje gaan zitten om de spanning te verlagen. Ik vond dat ik dat wel lief voor mezelf oploste.

Ik ben een rationeel mens. En ik sta op het punt iets heel irrationeels te doen: trouwen. We hebben geen kinderen, er is geen erfrechtelijke reden om te trouwen. Wij doen het uit romantische motieven. U hoort het goed.

Ik merk dat mijn ratio dit niet zonder slag of stoot accepteert. Die was namelijk altijd de baas. En nu ga ik buiten haar om trouwen. Idioot. Wie belooft nou voor altijd bij elkaar te blijven? Dat kan je niet beloven. Jeroen zegt dat we alleen de intentie uitspreken om bij elkaar te blijven. Daar kan ik me heel goed in vinden.

Maar, zegt ratio dan, die intentie is er ook nu ook al. Het trouwen is dus puur een show om tegen elkaar ten overstaan van je naasten luid en duidelijk te bevestigen dat je voor elkaar kiest? Ja, dat klopt helemaal. Het is een show, een ritueel dat ik heel graag wil uitvoeren. Het is één van de fundamenten van het leven: geboren worden, opgroeien, volwassen worden, een levenspartner vinden, kinderen krijgen, sterven. En bij al die fundamenten hebben we rituelen bedacht. Kraamvisite met beschuit en muisjes, verjaardagen, diploma-uitreikingen, huwelijk, uitvaart.

Ik hecht aan rituelen. Het geeft houvast. Het zijn ijkpunten, markeringspaaltjes. En ons markeringspaaltje wordt op 23-4-2011 geslagen.