sarah

De meeste mensen kunnen gemakkelijk van zichzelf zeggen of ze links of rechts zijn. Ik heb een idee hoe je dit gevoel kunt formaliseren en visualiseren. Het idee is nog in ontwikkeling en misschien heeft iemand het al eens eerder bedacht, maar het komt hier op neer. Als je een politieke ideologie positioneert op een economisch spectrum en een cultureel spectrum, kun je daar een lijn doorheen trekken die volgens mij vrij nauwkeurig aangeeft of de ideologie door de meesten als links of als rechts zou worden aangeduid.

Beide spectra lopen van gericht op de gemeenschap naar gericht op het individu. Op het economische spectrum is dit gemakkelijk te vertalen naar inkomensnivellering (gericht op gemeenschap) en inkomensspreiding (gericht op individu). Links wil inkomensnivellering door een progressieve belastingheffing (rijken betalen meer) en veel subsidieregelingen. Rechts wil juist minder inkomensafhankelijke belastingen en subsidies.

Het culturele spectrum is minder eenduidig, want het omvat verschillende onderwerpen. Per onderwerp kan een ideologie zich meer op gemeenschappelijke waarden of meer op individuele vrijheid richten. Twee ideologieën die hetzelfde ‘scoren’ op het culturele spectrum kunnen daardoor toch heel uiteenlopend zijn, bijvoorbeeld een nationalistische partij en een orthodox christelijke partij.

Politieke ideologieën op een economisch en cultureel spectrum. De lijn geeft de verdeling in links (donkerrood) en rechts (donkerblauw) aan.

Ik ben al een paar maanden niet helemaal fit, vanwege de ziekte van Pfeiffer. Vervelend, maar het levert ook allerlei nieuwe gewaarwordingen op. Door de lichamelijke zwakte vlammen emoties nu veel heviger in mij op. Een paar weken terug stond ik in het café van de schouwburg te wachten op een vriend. We hadden een half uur voor de voorstelling afgesproken om bij te kletsen, maar hij kwam door pech pas vlak voor aanvang. Ik stond dus alleen aan de bar.

Normaal geeft dat een lichte spanning die ik wel lekker vind. Nu was het anders. Mijn hart ging tekeer. De gedachte “wat sta ik er idioot bij; waar laat ik mijn handen?” nam de overhand. Ik moest daar dan wel weer om lachen dat ik dacht, maar daar schaamde ik me vervolgens ook weer over. Uiteindelijk ben ik in een onopvallend hoekje gaan zitten om de spanning te verlagen. Ik vond dat ik dat wel lief voor mezelf oploste.

Ik ben een rationeel mens. En ik sta op het punt iets heel irrationeels te doen: trouwen. We hebben geen kinderen, er is geen erfrechtelijke reden om te trouwen. Wij doen het uit romantische motieven. U hoort het goed.

Ik merk dat mijn ratio dit niet zonder slag of stoot accepteert. Die was namelijk altijd de baas. En nu ga ik buiten haar om trouwen. Idioot. Wie belooft nou voor altijd bij elkaar te blijven? Dat kan je niet beloven. Jeroen zegt dat we alleen de intentie uitspreken om bij elkaar te blijven. Daar kan ik me heel goed in vinden.

Maar, zegt ratio dan, die intentie is er ook nu ook al. Het trouwen is dus puur een show om tegen elkaar ten overstaan van je naasten luid en duidelijk te bevestigen dat je voor elkaar kiest? Ja, dat klopt helemaal. Het is een show, een ritueel dat ik heel graag wil uitvoeren. Het is één van de fundamenten van het leven: geboren worden, opgroeien, volwassen worden, een levenspartner vinden, kinderen krijgen, sterven. En bij al die fundamenten hebben we rituelen bedacht. Kraamvisite met beschuit en muisjes, verjaardagen, diploma-uitreikingen, huwelijk, uitvaart.

Ik hecht aan rituelen. Het geeft houvast. Het zijn ijkpunten, markeringspaaltjes. En ons markeringspaaltje wordt op 23-4-2011 geslagen.

De peilingen voor de aankomende verkiezingen voor de Provinciale Staten volg ik op de voet. De Provinciale Statenleden kiezen namelijk de Eerste Kamerleden. Deze verkiezingen kunnen daardoor grote gevolgen hebben voor de landelijke politiek. Zonder meerderheid in beide Kamers zal het kabinet flink moeten inbinden. Ze kunnen dan nooit alle bezuinigingen en immigratiemaatregelen doorvoeren die ze in het gedoogakkoord hebben afgesproken.

Als het kabinet zich niet aan het gedoogakkoord kan houden, hoeft Wilders dat ook niet. De PVV kan dan tegenstemmen als ze het niet eens zijn met bepaalde bezuinigingen. Ik verwacht dat het kabinet in dat geval zal proberen afspraken te maken met andere partijen om toch aan het beoogde bezuinigingsbedrag te komen.

Kortom, als de coalitie (plus de SGP*) geen meerderheid in de Eerste Kamer haalt, verwacht ik niet dat het kabinet valt, maar dat het zich eindelijk zal gedragen als een echt minderheidskabinet.

Gemiddelde van de peilingen voor Eerste Kamer van Synovate en Maurice de Hond (bron: www.synovate.nl, www.peil.nl en Twitter). Klik voor vergroting.

* De SGP is niet gebonden aan het regeer- of gedoogakkoord, maar is het op de meeste punten eens met het rechtse kabinet.

De balie hield een debat over het boekje Je hebt het niet van mij, maar… van Joris Luyendijk. Ik raad dit boek aan. Het geeft een interessante kijk op de werking van de macht. Een aantal punten uit het boekje:

• Ambtenaren bepalen voor een belangrijk deel wat er op de agenda komt en dat maakt hen een machtsblok dat nogal onderbelicht is.
• Een minister heeft een moeilijke positie: alleen tegen een groep ambtenaren die hij niet kan ontslaan en, als hij geen vakkennis heeft, die meer weten dan hij.
• Naast de zichtbare politici en journalisten zijn er nog twee groepen die aan hen trekken. De persvoorlichters die aan journalisten trekken om hun politicus of partij positief in de media te krijgen en de lobbyisten die aan ambtenaren en politici trekken om hen te beïnvloeden.
• Ik dacht dat lobbyisten dit deden door contact te leggen en politici bepaalde ideeën te ‘verkopen’. Dit wordt bevestigd door Joris Luyendijk, maar de lobbyisten doen meer. Zij nemen de politici werk uit handen door kamervragen te schrijven of hen de argumenten tijdens het debat te sms’en.

Aan het bedat in de balie deden Joris Luyendijk, Hans Laroes en Jack de Vries mee. Het was duidelijk dat Hans Laroes en Jack de Vries het boek van Joris Luyendijk niet goed tot zich door hadden laten dringen. Hans Laroes vond dat dit (de werking van Den Haag) in het verleden al eens aan bod was gekomen en dat het dus oud nieuws was en Jack de Vries begreep niet welk “probleem Joris aan de kaak wilde stellen”. Beide reacties zijn vanuit een ouderwetse notie van journalistiek gemaakt. Hans Laroes wilde “nieuws” brengen, waarna er een debat volgt, waarna er weer tot de orde van de dag over wordt gegaan. Jacks idee was van hetzelfde laken een pak: nieuws roept verontwaardiging op (want het “stelt iets aan de kaak”), waarna er een debat volgt, waarna er weer tot de orde van de dag over wordt gegaan. Terwijl de boodschap van Joris was: brengt het nou eens ànders in beeld. Niet omdat het nieuw is of omdat er schande over moet worden gesproken, maar om de werkelijkheid te tonen. De huidige journalistieke verslaggeving in Den Haag toont niet de hele werkelijkheid. Dat is het enige dat Joris Luyendijk wil veranderen, als hij al een missie heeft. Pas je niet aan aan de mores van een bepaalde biotoop, maar benoem ze.

Ik als nieuwsconsument vind het natuurlijk ook smullen als er allerlei politieke verwikkelingen zijn, maar achteraf vraag je je af wat je nou weer van deze politieke crisis hebt opgestoken. Wat iedereen er überhaupt mee is opgeschoten. Het is inderdaad een soap. Vermakelijk, maar inhoudsloos. Liever dan een soap te volgen zou ik werkelijk inzicht willen hebben.

Stel je een gemiddelde smaak voor. Spijkerbroek, UGGs, truitje met glitterende lovertjes. Tel daar dan een zak met geld bij op en je hebt de inhoud van een gemiddelde winkel in de P.C. Hooftstraat. Het is mooier afgewerkt en van betere kwaliteit, maar vooral heel veel duurder. Driehonderd euro voor een opzichtig truitje, 500 euro voor een gewatteerde zwarte glimjas. Die zwarte glimjas vond ik mooi en hij was 60% afgeprijsd en nu ‘nog maar’ 200 euro. Toen ik door het afprijsrek – dat heel onhandig stond opgesteld – aan het zoeken was naar mijn maat, ging de verkoopster naast het rek staan. Ik voelde me een onhandige sloeber die waarschijnlijk iets kapot zou maken of jatten.

Op de terugweg fietste ik door het Vondelpark (ik kan vanuit Amsterdam-Zuid via het Vondelpark en dan via het Rembrandtpark naar huis fietsen) en allerlei gedachten over rijkdom en imago gingen door mijn hoofd. Kijk eens wat een mooie schoenen en dure parfum. Zie eens hoe rijk-en-succesvol ik ben! Maar niet zo rijk om tassen vol P.C. Hooftkleren te kunnen kopen. Ben ik dan minder succesvol? Hebben anderen het ‘beter voor elkaar’? Hoe rijk-en-succesvol wil je zijn? Er zijn altijd weer mensen met nog meer geld en nog meer dure spullen.

Nee. Halt. Stop deze gedachten. Ik fiets door een mooi park. Het is relatief stil en donker. Ik voel de impuls om dure kleren te kopen teneinde indruk te maken op anderen. Maar als je steeds klakkeloos achter impulsen aanloopt, word je niet gelukkig. Geluk zit in de keuzes die je maakt. Zoals de keuze om om te fietsen via het park. Voel de wind door je haren en hoe makkelijk je fiets over het pad glijdt. Heerlijk.

Mijn nichtje en ik zaten in het knutselhuis van bouwspeelplaats ‘Het Landje’ in het Amsterdamse Rembrandtpark. Links tegen de muur was een houten rek met kleurplaten op sheets. Een handgeschreven brief op het rek las: “Honderd kinderen maken elke maand gebruik van de overtreksheets. Een sheet kan duizend keer worden overgetrokken. Geen sheets mee naar huis nemen. Ze zijn eigendom van het Landje.” We zaten aan een witte, metalen tafel met lichtbakken en gaten voor pennen en stiften.

Het knutselhuis had een klein keukentje met een bar ervoor. Een man zat op een barkruk en in het keukentje stond een jongen. De jongen had ons macaroni in plastic bakjes gegeven. Het was prettig om iets warms te eten nadat we noest hadden gebouwd in het natte en koude weer.

Twee mollige meisjes duwden pontificaal de deur open en liepen naar de bar.

“We willen macaroni.”

De jongen schudde z’n hoofd.

“We hebben honger!”

Hij gaf niet toe. Ik zei: “Misschien moet je alsjeblieft zeggen”. De man en de jongen gaven me tegelijkertijd een knipoog.

Met een allerliefste stem zei het meisje toen: “Appie, mag ik alsjeblieft wat macaroni?”

De computer is een verlengstuk van mijn hoofd. Mijn ideeën materialiseren op het scherm. Geconcentreerd op het doel dat ik het liefst vandaag nog af krijg. Zo accuraat mogelijk. Achter mij lopen mensen langs. Er rinkelt een vervelende beltoon. Soms loopt iemand niet achter mij langs, maar op mij af. Ik trek mezelf uit de diepe concentratie. Ik ben niet alleen! Iemand praat tegen mij.

Tijdens de lunch staren veel collega’s net als ik als zombies naar hun brood. Nog verzonken in de concentratiemodus. Ik luister naar de gesprekken die gevoerd worden en als iemand iets grappigs zegt, moet ik heel hard lachen. Dan voel ik opeens mijn gezicht weer.

Er zijn dagen dat ik het liefst niet aangesproken wil worden. Dan wil ik eigenlijk thuis op de bank met een dekentje en een rustig muziekje mijn nagels vijlen. Dan wil ik dat niemand naar me kijkt. Of wel naar me kijkt, maar niet als collega die iets moet presteren, maar als mens dat warmte nodig heeft. Maar op andere dagen vind ik het weer heerlijk om met iedereen een vrolijk babbeltje te maken. Ik geloof dat die wispelturigheid niet voor iedereen te begrijpen is. Het blijven natuurlijk mannen.

Ik ben een paar weken erg aan het kwakkelen geweest. Niet zo ziek dat je alleen maar op bed kan liggen, maar wel een stuk minder energiek dan normaal. Ik had me een paar dagen ziek gemeld, maar ik had zoveel mentale alertheid dat ik prompt aan een mini-project begon: een wereldkaart maken met het bruto nationaal product per hoofd van de bevolking op een logaritmische schaal. Ik had dit al een keer eerder gedaan en nu kon ik de jaren mooi naast elkaar leggen en het verschil bekijken:

BNP per hoofd 2007

BNP per hoofd 2009

Niet heel veel verschillen, maar je ziet wel de volgende dingen:

• Kredietcrisis: Ierland en IJsland zijn gezakt
• Opkomende economieën: China, Pakistan en een aantal landen in Zuid- en Midden-Amerika zijn gestegen
• Zimbabwe is gezakt door het slechte beleid van dictator Mugabe
• Verder zijn een aantal van de armste landen gestegen (Afghanistan, Madagascar, Mozambique, Centraal Afrikaanse Republiek, Uganda, Kenia, Birma)

Het lijkt erop dat de kredietcrisis op de wereld als geheel weinig invloed heeft gehad. De trend lijkt erop dat de verschillen tussen rijk en arm kleiner worden. Ik hoop dat dat doorzet.

KRO en de Rode Hoed organiseren maandelijkse discussieavonden Twintig over twintig. De discussieavonden behandelen telkens een ander onderwerp en worden gevoerd door en over twintigers. Het format is los: de presentator heeft voor de hele avond slechts een handvol stellingen en wie er een mening over heeft, die mag het zeggen. Men reageert op elkaar of brengt een nieuw punt in. Dit format valt – toevallig of niet – samen met een belangrijk kenmerk van de huidige generatie jongvolwassenenen: los zand. Ze heeft een lage organisatiegraad en vormt ook buiten formele organisatiestructuren geen maatschappelijk blok.

Ik vind het leuk dat op zo’n avond heel verschillende mensen bij elkaar komen en dat dan blijkt dat we toch over best veel dingen hetzelfde denken, ook al is dat bij onze generatie dus minder uitgesproken. Ook valt me op dat men genuanceerd is; men zoekt niet erg de confrontatie op, maar vindt elkaar in de redelijkheid. Ik ben benieuwd hoe dit initiatief zich ontwikkelt. Het voelt als het begin van iets groters. Niet als officiële organisatie, maar juist als podium om het losse zand te laten mengen.