sarah

Urenlang zat ik de 850 reacties te lezen op een Volkskrant-column. In de column wordt gesteld dat het gedachtegoed van Wilders lijkt op dat van Hitler. Ik vind dit een erg voor de hand liggende en juiste vergelijking. Een bevolkingsgroep op basis van hun geloof op populistische wijze zeer negatief afschilderen. De columnist zei niet dat Wilders net als Hitler die bevolkingsgroep ging uitroeien. Hij zei alleen dat ze op dezelfde manier een minderheid discrimineren.

De reacties variëerden van “ja inderdaad!” tot “hoe denkt de linkse kerk met deze idiote vergelijking weg te komen?”. Het fascinerende vond ik dat er best intelligente mensen tussen zaten die het laatste dachten. Intelligent als in: goed stellingen onderbouwen, beredeneren en formuleren. Er was zelfs een man (tenminste, ik neem maar aan dat het man is; op internet weet je dat toch nooit zeker) die net als Wilders de misvatting koesterde dat de islam een “politieke ideologie” is in plaats van een religie. Hoe men bij een dergelijke conclusie arriveert is mij een volslagen raadsel. De katholieke kerk heeft in het verleden zelf ook aan wereldlijke heerschappij gedaan (dat de paus naast baas van de kerk ook baas van grote landen was) en vandaag de dag zijn er maar liefst drie politieke partijen in Nederland die hun politieke gedachtegoed laten inspireren door het christendom. Gek genoeg voelt Wilders geen scrupules om een kabinet met het CDA erin te steunen. Als je zo spastisch reageert op het vermengen van religie met ideologie, moet je het CDA ook wantrouwen. Maar nee. Alleen de islam is een probleem. Het feit dat religie ook in het Westen regelmatig vermengd wordt met politiek negeert hij.

Hij negeert ook dat niet alleen sommige moslims, maar ook sommige christenen in Nederland de gelijkheid tussen man en vrouw met voeten treden. De hoofddoek symboliseert inderdaad de seksistische gedachte dat vrouwen zichzelf moet kuisen om maar geen begeerte bij mannen op te roepen. Is Wilders wel eens op de Veluwe geweest? In sommige dorpen zie je vrouwen alleen op straat als ze achter een kinderwagen lopen. Vrouwen die geen broeken mogen dragen en hun haar niet mogen afknippen. Ze dragen rokken tot op de enkel, want je zou maar een stukje bloot been zien. Onkuis. Vijftig jaar geleden was het hier ook niet netjes om blootshoofds over straat te gaan. Dat soort uiterlijke verschijnselen zijn soms gelinkt aan een religie, soms aan een cultuur, maar altijd onderhevig aan verandering.

Hoe kunnen intelligente mensen toch tot zulke opzichtig discriminerende gedachten komen? Bij de man die reageerde op de Volkskrant-column speelden deze twee verschijnselen een rol:

• In-group and out-group homogeneity/heterogeneity:
  Dit is een goed gedocumenteerd psychologisch verschijnsel: de groep waartoe men zelf behoort vindt men heterogener dan de groep waartoe men niet behoort.
  Oftewel: alle moslims zijn fundamentalistisch, terwijl binnen het jodendom en christendom verschillende min of meer fundamentalistische stromingen bestaan.
• Het eigen rechtsgevoel als de norm beschouwen. De man was het bijvoorbeeld niet eens met de rechtszaak tegen Wilders: ”Wetten die rechtmatige meningen criminaliseren zijn geen wetten die ik respecteer.” en: “Wetten zijn acceptabel als zij legitiem zijn.” Dit is eigenlijk het hele probleem van die hele PVV-stroming: men voelt zich gerechtvaardigd in zijn standpunten puur en alleen vanuit het eigen rechtsgevoel zonder er rekening mee te houden dat andere meningen, andere inzichten, andere uitgangspunten mogelijk zijn. Daar hoef je dus ook geen begrip of zelfs maar beleefdheid voor op te brengen. Je kan erop wachten dat de PVV hier een keer op gaat stuklopen. Er zal een keer een punt komen waarop zich een splitsing der geesten voordoet: de ene helft vindt het van de pot gerukt dat… en de andere helft vindt het knettergek dat…

Vanaf het moment dat ik opstond is de dag een aaneenschakeling van toevallige handelingen. Ik loop door de gang en zie kapotte schoenen staan. Ik wil ze oppakken en weggooien, maar er staat een tas op. Dan zie ik in de tas een oude krant en een waterfles die in de afwasmachine moet. Dat leidt er toe dat ik alle tassen in de tassenmand uitmest en daarna ook de mand ernaast met regenkleding, mutsen en handschoenen. Van de hak op de tak leven.

Ik had zin om naar de gay parade te gaan kijken die ‘s middag tussen twee en vijf ging rondvaren. Ik had al een zomerse outfit in mijn hoofd. Om twee uur had ik nog steeds niks gegeten of gedronken. Dus zette ik een lekkere pot thee en smeerde een boterham die ik voor de tv ging verorberen. Dat liep ook weer vertraging op doordat ik een geweldig beeld zag toen ik op de pauzeknop had gedrukt van de digitale recorder, daar moest een foto van worden genomen:

Fotocamera, statiefje, instellen, zo weer een half uur verder. Daarna heb ik een hele aflevering van “Van de Schoonheid en de Troost” gekeken en toen was het kwart voor vier. Na douchen en aankleden stond ik om kwart over vier buiten. Nog drie kwartier om de laatste paar boten te zien. Oh! Mijn fiets staat nog op het station! Bovendien regende het en had ik halsstarrig vastgehouden aan mijn zomerse outfit. Ik zou het niet gaan redden qua tijd (en ook niet qua blootheid van de outfit).

Nieuw plan: boodschappen doen. Dat ging goed. Het ging goed. Het voldeed aan de basisvoorwaarden die een mens aan boodschappen mag stellen.

Dit ben ik van plan bij een eerste ontmoeting: breed lachen, rechte rug, recht in je ogen kijken, vriendelijk zijn en geïnteresseerd luisteren. Deze formule zal een goede eerste indruk bij jou achterlaten. Een goede eerste indruk is belangrijk. Goede. Eerste. Indruk. Vriendelijk! Gulle lach!

Soms lukt het niet en verval ik in ontwijkend gedrag. Dan praat je tegen me, maar kijk ik weg. Ik doe alsof jij niet belangrijk bent, niet interessant en nauwelijks mijn tijd waard. De waarheid is dat ik jou eng vind. Het is makkelijker om onaardig te doen dan om me open te stellen. Dat is de waarheid.

Huiselijke activiteiten: de was opvouwen met een leuke film op de achtergrond, nieuwe knopen op een oud jasje zetten, op de bank liggen en naar het plafond staren, buiten een boekje lezen, nagels vijlen. Heel rustgevend. Om elf uur was ik hartstikke moe en in mijn huiselijke toestand wilde ik best vroeg naar bed, maar het kriebelde. Een flyer van een mij onbekend feest (Club Vegas in Canvas) kriebelde in mijn tas. De flyer schreeuwde dat er misschien wel een heel tof feest zou zijn vannacht en dat ik spijt zou hebben als ik als een bejaarde op zaterdagavond om elf uur in mijn nest lag. En dat ik misschien wel gelukkig samenwoonde, maar dat dat niet betekende dat mijn hele leven zich in onze huiskamer af moest spelen. Ik zou niet indutten! Ik was het aan mezelf verschuldigd om naar buiten te gaan en te LEVEN!

Dus sleepte ik mezelf naar boven, trok het oude jasje met nieuwe knopen aan en mijn nieuwe schoenen: ik zag er classy uit. De flyer repte het woord suave. Ik had allerlei associaties met dat woord en classy kwam er dicht bij in de buurt. Er stond ook: sexy, glamorous en trashy. Misschien een soort Kate Moss-look: dope meets style? Ik had in ieder geval een veilige keus gemaakt qua kleren: veel zwart met een mooi jasje, past overal bij. Bij de ingang van het feest stond een meisje met een glitterbadpak en een blonde pruik. Bedoelden ze dit met glamorous? Op het feest zelf liepen veel vrouwen rond met opzichtige glitterjurken en neonkleuren. Mannen met slechtzittende pakken. Het was een bonte mix van foute kleding.

De muziek vond ik best lekker. Het leek op vreemde filmmuziek uit de jaren zeventig, wat goed samenging met een waanzinnige film die geprojecteerd werd van een meisje in een ruimteschip dat van binnen helemaal gestoffeerd was met langharig oranje tapijt. Maar ik was eigenlijk te moe om te dansen en toen er op het podium een of andere onzinnige act werd opgevoerd, gaf ik het op. Ik fietste naar het Leidseplein en ben door de dronken toeristen heen gewaad om bij Café Alto te komen. Er speelde een blues-band. Sodeju, die man kon zingen. Van het type: lost my baby/don’t know what to do/lost my-hy-hy baby-y-y/don’t kno-ho-how what to do. De bassen waren lekker hard. Aan het eind gaf de drummer nog een geweldige solo. Kon ik toch nog met enige voldoening naar huis fietsen.

Mijn huis was rechtdoor, maar ik sloeg rechtsaf en hobbelde met mijn fiets het park in. Het regende heel hard en het park was verlaten. In het park is een binnentuin. Rondom de tuin staan bankjes onder een klimop. Ik ging op een bankje zitten. Druppels tikten onophoudelijk op mijn hoofd en regenpak. Het groen van de tuin ging over in een grijze regenmassa. Dit gebeurde echt.

Het voelde echter dan in een verwarmd huis zitten en naar muziek luisteren. Veel van mijn dagelijkse handelingen hebben weinig direct tastbare gevolgen. Letters typen op een toetsenbord creëren woorden en zinnen, die in je brein worden omgezet in betekenis zonder noodzakelijk een directe link met de tastbare werkelijkheid. Praten en lezen is van hetzelfde laken een pak: je creëert of consumeert betekenis die vooreerst in taal bestaat en mogelijk in tweede instantie zijn weerslag op de werkelijkheid heeft. Maar de regen was via alle kanalen echt: ik zag het, ik hoorde het, ik voelde het, ik rook het.

Studenten op een toneelacademie zijn eigenlijk per definitie wanhopig. In het begin zijn ze misschien nog euforisch over het feit dat ze zijn toegelaten en vol zelfvertrouwen over hun kwaliteiten als acteur – ze waren immers als kind en als middelbare scholier altijd een van de de besten op toneelles, maar al snel dringt het tot hen door dat de andere studenten net zo goed zijn en dat dus niet alleen hun talent, maar ook een flinke dosis geluk en een goed netwerk nodig zijn om later tot de hele kleine fractie te behoren die datgene doet waar zij van dromen: acteren in een toneelgezelschap of in films. Het gros moet bijbeunen om rond te komen (zie artikel nu.nl). Daarom wenden de toneelstudenten al tijdens hun studie hun sociale vaardigheden aan om een netwerk te bouwen waarmee ze naam kunnen maken in het toneelwereldje en toegang krijgen tot audities.

In dit wanhopige milieu gedijt de toneelnazi. Hij geeft zijn studenten het idee dat hij belangrijk is in het toneelwereldje, strooit wat namen rond en weet zich daarmee verzekerd van de aandacht van aantrekkelijke toneelstudentes. Hun attenties heeft toneelnazi niet te danken aan zijn waanzinnige uiterlijk of persoonlijkheid, maar aan de wanhopigheid van de studentes die elke kans grijpen om zich in de kijker te spelen bij iemand van wie zij denken dat hij belangrijk is voor hun loopbaan. Toneelnazi vindt altijd enthousiaste vrijwilligers voor zijn toneelprojecten, wordt uitgenodigd op feestjes en men lacht om zijn grapjes. De enigen bij wie hij wat minder populair is, zijn zijn collega’s. Maar ja, wat deren hem die ouwe lui, zoals hij zijn leeftijdsgenoten, zichzelf incluis, graag noemt?

De ‘gewone’ vrouw:

• Driekwart broek in de zomer
• Libelle zomerweken
• Part-time baan
• Wat overgewicht
• Raakt van de leg als ze de trein bijna mist en kan daar vervolgens een uur over kwebbelen met vriendin, want ze gaan niet zo vaak met de trein

De zelfbewuste, werkende vrouw:

• Rode lippenstift
• Licht chagrijnige, vermoeide blik gecombineerd met een restje vechtlust
• Pantalon met een blazer
• Puntige schoenen
• Full-time baan waar ze flink van zich afbijt maar vreemd genoeg toch nooit echt hogerop komt

De arty-farty vrouw:

• Kort apart kapsel
• Bizarre bril
• Attributen met geometrische vormen (denk aan: oorbellen, gekke rugtas, grote broche)
• Theater, Kultur
• (Full-time) baan, maar is niet het belangrijkst in het leven

Elf tot dertien jaar is een onbestemde leeftijd. Ik voelde me geen kind meer, maar ook zeker nog geen puber. Een ongemakkelijke stilte voor de storm. Op een vakantie zeiden kinderen tegen me dat ik raar liep en verdomd, ik zag mijn schaduw met de heupen wiegen. Ik zat al jaren op turnles. In de onbestemde leeftijdsfase verloor ik de onbevreesdheid die ik als kind had. Alles wat ik al kon qua turnen, bleef ik doen, maar nieuwe dingen durfde ik niet. Bij een radslag op de balk plaatste ik mijn handen op de balk, maar mikte mijn benen naast de balk op de veilige mat.

Toen ik tussen mijn twaalfde en dertiende flink de lengte in geschoten was, kreeg men verwachtingen van mij die ik niet waarmaakte. Ik gedroeg me nog steeds als een egocentrisch kind, maar dat pikte men plots niet meer. Voor het eerst ving ik een glimp op van de verantwoordelijkheden die horen bij volwassen worden. Men krijgt verwachtingen. Tegelijkertijd voelde ik me machteloos omdat ik aan deze verwachting op dat moment nog niet kon voldoen.

Halverwege mijn dertiende sloeg het om. De stille onbestemdheid werd opgevuld door twee zaken. Ten eerste werd een belangrijk vraagstuk deel van mijn gedachten: hoe ben ik verbonden met mijn omgeving? Oftewel: wat is mijn identiteit? Ten tweede werd in ieder geval een deel van mijn identiteit plots heel duidelijk: ik ben een vrouw en ik voel me aangetrokken tot mannen.

Spijkerbroek, grijze broek, rode broek en zelfs the occasional rok behoorden de afgelopen jaren tot mijn reguliere garderobe. Een maand geleden heb ik echter een zwarte broek gekocht en nu ben ik terug in de puberteit. Toen droeg ik er natuurlijk een zwart leren motorjack en Dr. Martens bij (ik was wel een puber), maar in essentie is de look hetzelfde: zwarte broek, zwarte schoenen en daarboven iets in een effen kleur.

Ik draag nu wel wat losser zittende kleding dan de megastrakke en onverwoestbare Tark 1 stretchbroeken. Ik herinner me opeens dat ik in die tijd iets van 50 gulden kledinggeld per maand kreeg en dat zo’n broek 160 gulden kostte. Ik spaarde er echt voor! Wat dat betreft ben ik ook weer terug in die tijd. Ik waardeer het weer om te sparen voor een kledingstuk. Uit noodzaak geboren (geweldig huis, geweldige hypotheek), maar toch een waardevolle les.

Terugkomend op de zwarte broek met de zwarte schoenen: ik voel me er ontzettend lekker bij! Betekent dit dat er een soort basislook bestaat waar je je goed bij voelt en die je de rest van je leven zal dragen of waar je in ieder geval van tijd tot tijd op terug zal vallen?